تبليغاتX
زبان و هویت لک: جنوبی ترین قوم ملت کورد - تاریخ و فرهنگ لکستان
راست است اینکه مرا تیز پر است .... لیک پرواز زمان تیزتر است
 تاریخچه زبان کردی

تاریخچه زبان کردی

شفق/ هنگامی که از زبان کردی سخن به میان می‌آید، مقصود زبانی است که کردها هم اینک با آن سخن می‌گویند...

برخی از زبان شناسان و شرق شناسان فرنگی که با زبان کردی مانوس بوده‌اند، بیشتر این اطلاعات را به شکلی کلی یا ویژه ارائه داده وگفته‌اند که: این زبان در عداد زبانهای هند و اروپایی و خانواده‌های هند و ایرانی و در زمره ی زبانهای ایرانی است وبا زبان فارسی قرابت نزدیکی دارد.

اینک این سوال پیش می‌آید که پیدایش زبان کردی چگونه بوده است؟ ا‌شکار است که زبان هر زاد و بومی زبان ساکنان آن است؛ اگر رویداد‌های تاریخی باعث ایجاد تغییرات نژادی  نشده باشد آن زبان همان زبان ساکنان دیرین آن سرزمین است. عکس این موضوع نیز صادق است. اینک ببینیم این موضوع در مورد زبان کردی چگونه صدق می کند؟... (ادامه مطلب)


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در جمعه سوم دی 1389  |
 لک کوردستان

 

لک کوردستان

ضمنا برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد لکستان کردستان (اطلاع از محل سکنای کردهای لک در غرب ایران ، شمال ایران ، ترکیه ، شمال شرف دریایه مدیترانه و کردستان عراق) به ویکی پدیای فارسی بروید و عبارت "لکستان" را جستجو کنید.یا اینجا کلیک کنید.

برگرفته از وبلاگ هوز لک ۲

http://www.hoozlak2.blogfa.com

|+| نوشته شده توسط پایار لک در جمعه سوم دی 1389  |
 The First North American Conference On the Kurdish Language

The First North American Conference On the

Kurdish Language

The Kurdish American Education Society (KAES), a non-profit cultural organization in Los Angles will be hosting the first North American Conference on the Kurdish Language and Culture on November 5, 2010. The event is co-sponsored by the UCLA G.E. von Grunebaum Center for Near Eastern Studies (CNES). Our conference will bring to Los Angeles Kurdish and non-Kurdish linguists, students, and scholars from different parts of the United States, Canada, and Europe to address a wide spectrum of topics and research on Kurdish studies. (ادامه مطلب)


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در سه شنبه سی ام آذر 1389  |
 دختر لکستان کاری بسیار زیبا از گرافیست هووز لک 2

|+| نوشته شده توسط پایار لک در دوشنبه بیست و نهم آذر 1389  |
 باباطاهر لک؟ یا لر؟ یا همدانی؟

                                           باباطاهر لک؟ یا لر؟ یا همدانی؟

                                              

مدتی در این اندیشه بودم که باباطاهر همدانی است و یا اهل لرستان گرچه همه مسلمانیم و ایرانی اما هر تذکره ای را می گشودم آنچه مراد من بود نمی یافتم.هیچکدام جوابگوی سئوال من نبود.بشرح حال باباطاهر در مقدمه دیوانش مراجعه می کردم باز هم جوابی مبهم اندیشه ام را آشفته می کرد،قدم به گلزار کلامش نهادم عطری خوش مشام دل را نوازش می داد گویی این عطر برخاسته از شمال لرستان بود،مرا بیشتر کنجکاو می کرد و حس تحقیق را در وجودم برمی انگیخت تا آنجایی که همدانی بودنش را باور نداشتم.زبانش برخاسته از دیار همدان نبود به زبان خودم حرف میزد(لکی)و گاهی او را برادر خوانده خودم حس می کردم.وگاهی مشکوک بنابر روایتی او را در غاری در کوه الوند دیده بودند که با یکی از سلاطین سلجوقی ملاقات دارد باز هم این را باور نداشتم زیرا شنیده بودم که باباطاهر گفته است:

م دُریشم لکم اعجاز دیرم   م دوسی چوی خُشین دمساز دیرم

مه معشوقی و نام فاطمه لُر صنوبر قامت و پرناز دیرم

خرمن اندیشه ام آتش میگرفت که... (برای خواندن ادامه به لینک زیر مراجعه نمایید)


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در سه شنبه چهارم آبان 1389  |
 هنرمند شاعر و مجسمه ساز کوهدشتی
زیر سایه ی مسموم
این قارچ های غربت
که می رویند
از آسمانی که تقسیم اش کرده اند
و دیگر، آبی نیست


ماه
از پس پنجره ای که از آن من نیست
می خندد
هژبر میر تیموری هنرمندی نوآور،تندیس گری زبردست و پیکر تراشی بنام است زادگاهش شهرستان کوهدشت و زادسالش ۱۳۳۹ کوچی خورشیدی می باشد تا دبیرستان را در کوهدشت تحصیل می نماید و در سال ۱۳۶۰همراه خانواده به کرمانشاه کوچ می کند وی از زمان نوجوانی استعداد سرشارش را بروز می دهد و به نقاشی و تندیس سازی می پردازد وی در اوایل دهه ی ۷۰ خورشیدی با دریافت بورسیه ی تحصیلی راهی کشور هلند می شود و همزمان با تحصیل در امور گرافیک و تبلیغاتی مشغول به کار می شودوی همچنین در عرصه نویسندگی و داستان نویسی بطور جدی فعال است و در مجامع ادبی آن دیار نام آشناست نام ادبی وی م.راوک می باشدو وبلاگش بلیز می باشد...

 


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در چهارشنبه بیست و هشتم مهر 1389  |
 معرفی وبلاگ "لک سرای"

 

http://delfani2.blogfa.com

معرفی وبلاگ "علی اکبر دلفانی"

 

رووژی ژه شیهنه گوزه ر مه کردم                      ژه هه مام شه ر دیدن مه کردم

 

چه مم که ت ئاوتاق ئاو نیمه تاقش                   که تم ئاو فکر وه سف ئوسافش

 

....

 



ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در چهارشنبه بیست و هشتم مهر 1389  |
 الفبای کردی گويش جنوبی

الفبای کردی گويش جنوبی    

Réxisti Mizi Merdimi Kurdistan

     بدون ترديد اشعار بابا طاهر در گويش کوردی جنوبی "لَکی" در قرن يازده ميلادی و نوشته های آئين يارسان در گويش اورامانی و گورانی در قرن سيزده هم، بخشی از کهن ترين آثار ادبی کردستان هستند.

     در زير فشار فرهنگ اشغالگران، عدم سيستمی آموزشی برای زبان مادری و مجموعه ديگری از مشکلات اجتماعی زندگی مردم بطور کلی در کردستان و مشخصاْ در نواحی جنوبی کردستان، شمار کسانی که به زبان مادری (گويش جنوبی زبان کردی) خود صحبت می کنند، بشدت رو به کاهش است. از طرفی عدم آگاهی با تاريخ وفرهنگ ريشه ای کردی موجبات کاهش اهميت زبان کردی را فراهم آورده است. فرا گيری زبان از راه و روشهای چندين هزار ساله سنتی همانند هووره، قصه، پيونديهای خانوادگی، پدر و مادر بزرگ، و محيط زندگی، ديگر ميسر نيست. به همين دليل حفظ و آموزش زبان مادری کردی از جمله اهداف اصلی زندگی روزمره هر شهروند کرد زبان است. (ادامه مطلب)


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در سه شنبه ششم مهر 1389  |
  لک های لرستان و مسئله لر!

 لک های لرستان و مسئله لر!


     نسبت دادن اسم لر به قوم "لک" یکی از پدیده های اجتماعی عجیب و غریب است که از طرف لرها (همچنین به دلیل نا آگاهی برخی لک های لرستان نسبت به زبانشان) به اشتباه صورت می گیرد. و عده ای از  لک های لرستان هم خواسته یا ناخواسته با این موج نا آگاهی همراه شده اند. برای کسی که حتی به صورت جزئی در زبان لکی عمیق شده باشند عدم ارتباط ان با لری کاملا روشن است و همانطور که قبلا اشاره کردم این مسئله کاملا اجتماعی است و ربطی به زبان ندارد و مختص لک های لرستان است. در ادامه به بررسی زبان شانسی و مردم شناسی لک می پردازیم...ادامه مطلب


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در یکشنبه بیست و یکم شهریور 1389  |
 زبان لکی

لکی  
تلفظ: [lekî]
گویش گاه(ها): ایران، عراق، ترکیه


شمار گویشوران:
خانواده: هندواروپایی
زبان هند و ایرانی
زبان ایرانی
   زبان ایرانی غربی
    زبان ایرانی شمال غربی
     کردی
      لکی
کد زبان
ISO 639-1:
ISO 639-2:
ISO 639-3: lki

برای اطلاعات کامل درباره "زبان  لکی" اینجا را کلیک کنید.

|+| نوشته شده توسط پایار لک در پنجشنبه یازدهم شهریور 1389  |
 کوردی جنوبی و لهجه های آن
کوردی جنوبی و لهجه های آن:


از دیر باز "آلمانی" ها شرق شناسان معروفی بوده اند و شاید به جرات بتوان آنها را بهترین شرق شناسان نامید. به پیشنهاد یکی از دوستان با یک پرژه تحقیقاتی که هدف آن تقسیم بندی زبان های ایرانی تنبار شمال-غربی بود آشنا شدم. این پروژه توسط یکی از مراکز "ماکس پلانک" که یکی از معتبرترین موسسات تحقیقاتی دنیا است انجام خواهد شد. در بخش "کوردی جنوبی" عنوان شده بود که دارای لهجه های منفرد زیادی است و نیاز به بررسی دارد. مطلب زیر از بخش آلمانی ویکیپدیا در مورد زبان کوردی جنوبی گرفته شده است:

"کوردی جنوبی دارای لهجه های منفرد زیادی است و از لحاظ فنوتیکی از دیگر زبانهای کوردی-تبار (کوردی شمالی و کوردی مرکزی) قدیمی تر است. ممکن است لایه های کوردی دوران گذشته را بتوان در کوردی جنوبی پیدا کرد. گویشوران کوردی جنوبی در استان های کرمانشاه و ایلام، در شمال شرقی عراق، و همچنین در شهرهای کوهدشت، نورآباد دلفان، الشتر، و خرم آباد استان لرستان ساکن هستند و جمعیتی بالغ بر ۴ میلیون نفر دارند. زبان فارسی تاثیر گسترده ای بر زبان کوردی جنوبی گذاشته است . بیشتر سخنوران این زبان "شیعه" هستند و تعدادی هم پیرو آیین "یارسان" هستند.

لهجه ها:
۱) کلهری:
کولیایی، کرمانشاهی، گروسی، سنجابی، ملکشاهی، بایرایی، کوردلی

۲) لکی: بیرانوندی، کورد شولی (استان فارس)، شیخ بزه ینی (در ترکیه، بیشتر در اطرف آنکارا ساکن هستند)، فیلی (ایلام)، و سیلاخوری خاجه وندی (در مازندران )
|+| نوشته شده توسط پایار لک در دوشنبه یکم شهریور 1389  |
 یارم که ت ئه و وویر----گورانی ئـه ژ لک امیر، ئـووسا که لنگ لکستان.

یارم که ت ئه و وویر----گورانی ئـه ژ لک امیر، ئـووسا که لنگ لکستان


یارم که ت ئه و وویر


یارم که ت ئه و وویر یارم که ت ئه و وویر = به یاد یار افتادم به یاد یار افتادم

حاشا حالیت بو دیل بهانه گیر = حاشا حالت ای دل بهانه گیر

پیژاره ی یاران دیلم ته نگ که ردن = واگویه ی کردن از یاران دلم را تنگ کرده

خاتره ی دوسان هوش ووه لیم به رده ن = خاطرات دوستان هوش از من ربوده

دیلم خاپیره ووه فه راق یاران = دلم نابود گشته از دوری یاران...(ادامه مطلب)


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در شنبه سی ام مرداد 1389  |
  "قوم فارس" و دیگر اقوام شیرین زبان!!!

 "قوم فارس" و دیگر اقوام شیرین زبان!!!


      در ایران طوری القاء شده است که انگار زبان "فارسی" زبان تمام اقوام ایرانی است و چیزی به اسم "قوم فارس" وجود خارجی ندارد! اگر قوم فارس وجود ندارد پس کسانی که چندین قرن است به زبان فارسی مکالمه می کنند چه هویتی دارند؟ غیر از این است که "قوم فارس" هستند؟ این القاء زبانی فقط از طریق تحمیل زبان نوشتاری و همچنین از طریق مطبوعات صورت گرفته است و زبان های دیگر جز در کوچه و خیابان های شهرهای اقوام غیر فارس مجالی برای ابراز وجود ندارند. در حالی که وجود زبان های مختلف ایرانی تبار نشان دهنده این است که نیاکان ما به همه زبان ها اهمیت می دادند چون نوشته های کهن از زبان های مختلف ایرانی یافت شده است و اصولا اگر در گذشته سعی در یکسان سازی و از بین بردن زبان های دیگر می شد امروز باید فقط یک زبان واحد برجای مانده بود. به نظر می رسد که علاوه بر سیاست های غلط، بیشتر گویشوران زبان های غیر فارسی فقط به این راضی هستند که از گذشته آنها در مطبوعات نوشته شود و زبان یا لهجه شان شیرین خوانده شود!! این "زبان شیرین" اساسا به چه معنی است؟ به نظر می رسد که یک ابزار برای گول زدن دیگر اقوام و در خواب کردن آنهاست و اینکه با این الفاظ پوچ سرمست شوند و از حق خود بگذرند چون زبانشان شیرین است. کاش زبان من تلخ بود ولی حق نوشتن و تحصیل به زبان مادری خود را می داشتم.  

|+| نوشته شده توسط پایار لک در جمعه بیست و دوم مرداد 1389  |
 لکی: شمال غربی یا جنوب غربی؟
چرا زبان شناسی؟

بدون شک زبان های مختلف در گذر زما ن از همدیگر تاثیر می پذیرند. این مطلب درباره زبان های ایرانی که خیلی به هم نزدیک هستند شدیدتر است. چگونه میتوان به ریشه باستانی زبانی پی برد؟ بررسی این موضوع ساده نیست و نیز به بررسی دقیق و کارشناسی دارد. دقیقا این کاری است که زبان شناسی انجام می دهد. مثلا به صرف اینکه یک یا چند لغت لغت باستانی در یک زبان هستند نمی توان پی به ریشه آن زبان برد. ممکن است این لغات از زبان همسایه وارد شده باشد. چیزی که در طول زمان تاثیر کمی می پذیرد ساختار زبان و برخی ویژگی های خاص است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت. (ادامه مطلب)


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در پنجشنبه بیست و یکم مرداد 1389  |
 ماه های لکی

ماه های لکی

ماه ایرانی مانگ له کی  لاتین
فروردینگان په نجه Pence
اردوبهشت مێرێان Mêrêan
خرداد گاکوور Gakûr
تیر ئاگرانی Agranî
مرداد مردار Mirdar
شهریور ماڵه ژێر Male Jêr
مهر ماڵه ژێر دوماێنه Male Jêr Domaêne
آبان تویل ته کن Toîl Tekin
آذر مانگه سێه Mange Sêe
دی نورووژ Niwrûj
بهمن خاکه لێه Xake Lêe
اسفندگان مانگ ئێد Mang Êd
|+| نوشته شده توسط پایار لک در سه شنبه نوزدهم مرداد 1389  |
 کوردی:

مطلب زیر برگرفته از کتاب ‎" فرهنگ لغات زبان ها" است که یکی از معتبرترین منابع زبان شناسی است که به بررسی بیش از ۴۰۰ زبان پرداخته است.

کوردی:

بخش عمده تقسیم بندی جغرافیایی کوردی بین لهجه های شمالی و مرکزی است. کورمانجی اصلیترین لهجه شمالی است که در شرق ترکیه، سوریه، آذربایجان ایران، همچنین مهاجرانی در خوزستان، افغانستان، و بلوچستان بدان مکالمه می شود. کورمانجی پرگویش ترین لهجه کوردی در شهرهای خاورمیانه، از بیروت تا استابنبول، است. تمرکز اصلی گویشوران کوردی مرکزی در عراق است که به کوردی سنندجی شبیه است. کوردی جنوبی شامل تعداد زیادی از گویش های پراکنده در لرستان است، شامل قبایل "لک".


منبع:

Andrew Dalby: Dictionary of Languages: The Definitive Reference to More Than 400 Languages

|+| نوشته شده توسط پایار لک در یکشنبه هفدهم مرداد 1389  |
 قبایل کورد در استان لرستان:
جلد پنجم (L-Moriscos By M. Th. Houtsma) اولین دایره المعارف اسلام (۱۹۳۶-۱۹۱۳): صفحه ۴۳



     ترجمه: گرچه قبایل کورد در لرستان وجود دارند ( به مقاله لک مراجعه شود) ولی لرهای واقعی به لهجه هایی صحبت می کنند که بدون شک متعلق به شاخه جنوب-غربی زبان های ایرانی هستند (مانند فارسی و لهجه های آن)، و نه به زبانهای  شمال-غربی (مانند کوردی و لهجه های مرکزی ایران).


یا حق

|+| نوشته شده توسط پایار لک در پنجشنبه چهاردهم مرداد 1389  |
 جایگاه "لکی" و "لری" در میان زبانهای ایرانی:

زبان‌های ایرانی غربی


شمال غربی

باستان: مادی ---> میانه: زبان پارتی (پهلوی اشکانی)--->

نو: آذری | گیلکی | مازندرانی | تالشی | کورمانجی | لکی| کرمانشاهی| سورانی | زازا-گورانی | سمنانی | زبان‌های ایران مرکزی | بلوچی | سیوندی 


جنوب غربی

باستان: پارسی باستان ---> میانه: پارسی میانه(پهلوی)--->

نو: فارسی | لری | بختیاری | بشاکردی | کمزاری | تاتی اران 

|+| نوشته شده توسط پایار لک در چهارشنبه سیزدهم مرداد 1389  |
 نظر معتبرترین دایره المعارف درباره لکی و کوردی: (۲۰۱۰)
نظر معتبرترین دایره المعارف درباره "لکی" و "کوردی": (۲۰۱۰)


Encyclopædia Britannica

Kurdish Language

     West Iranian language spoken in Kurdistan; it ranks as the third largest Iranian language group, after Persian and Pashto, and has numerous dialects. There are two main dialect groups. The northern group—spoken from Mosul, Iraq, into the Caucasus—is called Kurmānjī; in Turkey, Hawar (Turkized Latin) characters are used in the written form. The central group, called Kurdī, or Sōrānī, emerged as the major literary form of Kurdish. It is spoken within a broad region that stretches roughly from Orūmīyeh, Iran, to the lower reaches of traditional Kurdistan in Iraq. In Iraq, Kurdī is the official form of Kurdish. Subdialects of Kurdish include Kermanshahī, Lekī, Guranī, and Zaza.

|+| نوشته شده توسط پایار لک در سه شنبه دوازدهم مرداد 1389  |
 آلبوم تازه "لک امیر" از اشعار لکی و فارسی:

اثار جدید "لک امیر":


دانلود آهنگ حیران

دانلود آهنگ کنیشکه

دانلود آهنگ میمه یکی

دانلود آهنگ یار

دانلود آهنگ روزگار

دانلود آهنگ اعرابی

دانلود آهنگ دخمه

دانلود آهنگ دته

|+| نوشته شده توسط پایار لک در دوشنبه یازدهم مرداد 1389  |
 "دیو" و "اهریمن" در فرهنگ لکستان:

"دیو" و "اهریمن" در فرهنگ لکستان:(ادامه مطلب)

تفنگچی!



ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در دوشنبه یازدهم مرداد 1389  |
 مرگ مردی که نام کرمانشاه را به آن بازگرداند

مرگ مردی که نام کرمانشاه را به آن بازگرداند(ادامه مطلب)


اسماعیل ططری


اسماعیل ططری دو دوره نماینده مردم کرمانشاه در مجلس بود...


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در یکشنبه دهم مرداد 1389  |
 نمودار درختی کوردی و لری


"نخستین گام برای از میان برداشتن یک ملت ؛ پاک کردن حافظه آن است . باید کتابهایش را ؛ فرهنگش را ؛ تاریخش را از میان برد . بعد باید کسی را واداشت که کتاب تازه ای بنویسد . فرهنگ تازه ای را جعل کند و بسازد ؛ تاریخ تازه ای را اختراع کند . کوتاه زمانی بعد ملت آنچه بوده را فراموش می کند ؛ دنیای اطراف نیز همه چیز را حتی با سرعت بیشتری فراموش می کند ."
"میلان کوندرا"


Language Family Trees


Indo-European  (439)

  Indo-Iranian  (310)

   Iranian  (87)

    Western  (72)

     Northwestern  (54)

      Kurdish (4)

        1)  Kurdish, Central  [ckb] (Iraq)

        2) Kurdish, Northern  [kmr] (Turkey (Asia))

        3) Kurdish, Southern  [sdh] (Iran)

        4) Laki  [lki] (Iran)





Indo-European  (439)

 Indo-Iranian  (310)

  Iranian  (87)

   Western  (72)

    Southwestern  (18)

     Luri (4)

      1) Bakhtiâri  [bqi] (Iran)

      2) Kumzari  [zum] (Oman)

      3) Luri, Northern  [lrc] (Iran)

      4) Luri, Southern  [luz] (Iran)



منبع: سایت: www.ethnologue.com 


|+| نوشته شده توسط پایار لک در چهارشنبه ششم مرداد 1389  |
 بازخوانی چند سند تاریخی: لرها و بختیاری ها از تبار مردم قوم لک هستند

این مطلب برگرفته از وبلاگ "مردمان قوم لک" است

این نوشتار بر پایه مستندات تاریخی است که بر اساس آن ساکنان اصلی ایرانی سرزمین زاگرس اقوام کرد و لک هستند و مردم لر و بختیاری از تبار قوم لک هستند. 

تصاویر زیر برگرفته از کتاب "نظری اجمالی بر آداب و زندگی در ایران" است که حدود دویست 200 سال پیش به زبان انگلیسی نوشته شده است. نویسنده کتاب خانم Mary Shiel است که کتاب فوق را بر پایه مشاهدات سفرش در زمان قاجار به ایران نوشته است. این کتاب حاوی اطلاعات بسیار جالبی است. حتما اسناد زیر را ببینید.

دانلود عکس نخست

دانلود عکس دوم

در عکس نخست نوشته شده است که ساکنان اصیل ایران اقوام کرد و لک هستند و اینها تنها مردمانی هستند که ترک ها نتوانسته اند بر آنها تاثیر گذارند.

در عکس دوم نوشته شده است که گوران و کلهر نیز شاخه هایی از قوم بزرگ لک هستند.

در همین کتاب که در سال 1856 در لندن منتشر شده است تمامی لرها و بختیاری ها را از تبار مردم قوم لک میداند. عین مطلب:

The Leks form the clans of genuine Persian blood, such as the Loors, BekhtiaTees, &c. 

 

همچنین در کتابی دیگر با عنوان  The American Cyclopaedia نوشته  George Ripley And Charles A. Dana چاپ 1870 میلادی چهار قوم اصلی ایران را ترک ها، کردها، لک ها و عرب ها نامیده است. در این کتاب ذکر شده که ترک از ترکستان و اعراب از عربستان وارد ایران شده اند. همچنین ذکر شده است که کرد ها در ایران جمعیت زیادی نداشته و لی در ترکیه غالب هستند. در این کتاب ذکر شده که لک ها از خون ایرانیان اصیل هستند.

نتایج:

اسمی از مردم لر تا 200 سال پیش وجود نداشته است. و پس از آن در اثر برخی دلایل نامعلوم اسم لر جای اسم لک را گرفته است.

لرها طبق سند نخست از تبار قوم لک هستند. 

گوران و کلهر و برخی دیگر از اقوام کورد جنوبی همگی از تبار لک می باشند.


وبگاه مردمان قوم لک: زبان، جغرافیا، تاریخ و فرهنگ لکستان

http://lakistan.persianblog.ir

|+| نوشته شده توسط پایار لک در چهارشنبه شانزدهم تیر 1389  |
 زبان "سیوندی" چیست؟

زبان "سیوندی" چیست؟


زبانهای ایرانی غربی به دو دسته تقسیم می شوند:


شمال غربی:

باستان: مادی

میانه: زبان پارتی (پهلوی اشکانی)

نو: آذری | گیلکی | مازندرانی | تالشی | کردی(کررمانجی، سورانی، لکی، کلهری) | زازا-گورانی | سمنانی | زبان‌های ایران مرکزی | بلوچی | سیوندی


جنوب غربی:

باستان: پارسی باستان

میانه: پارسی میانه (پهلوی)

نو: فارسی | لری | بختیاری | بشاکردی | کمزاری | تاتی اران


زبان مادی زبان مادها بوده‌است. از این زبان نوشته‌ای در دست نیست و فقط تعدادی واژه در نوشته‌های پارسی باستان و یونانی به جا مانده‌اند.از آن جمله‌اند:

wazarka:بزرگ، zba:اعلام کردن، asen:سنگ، miora:مهر.


زبان "سیوندی":

اهمیت این زبان دراین است که در استان فارس تنها اهالی سیوند (حدود ۷۰۰۰ نفر) هستند و تمایز زبانی مردم سیوند که نزدیکترین روستاها به سیوند روستای قوام آباد در ۴ کیلومتری شمال غربی آن و روستای دشت آباد در ۶ کیلومتری جنوب شرقی آن است؛ لیکن هیچ یک از اهالی این دو روستا زبان خاص اهالی سیوند را متوجه نمی‌شوند که به این گویش سخن می‌نمایند و به گفته ارانسکی زبان شناس معروف در کتاب «مقدمه لغه ایرانی» ؛همچون جزیره‌ای در دریای زبان فارسی استان فارس مهجور مانده‌است. زبان سیوندی تنها گویشی است که در استان فارس و جنوب غربی ایران که از زبانهای ایرانی و "شمال غربی" است.


فارسی سیوندی  لکی
لب لچلچ
انگشتگسکلیک
کلیه ولکوڵک، گورداڵه  
بینی پتپت
صورت دیمڒۊ
شکم گداگێه، له م
مغز مجمه زگ، مڵاج 
گردن مل مل
اشک ارشئه سر
عدس نیجونۆژی
تره گندانهته ڒه
فلفل پلپلفڵفڵ
خیار بالنگخێار
پیراهن هلاکراس
روسری لچک له چک، نام سه ری
کفش پوزار کڵاش
سوزن چنده رزه ن، ده رزه ن هه چین
انگشتر گسیرا کلیکاونه
(لباس سنتی)شوآلشه وآل
دامن کلیش دامه ن
لباس رختڒه خت، ڒه ختاو
نخ پشینهه چین
رختخواب لییجا
نهال رده تۊل
گل ولگوڵ
سنگ وردکوچێک
سایه نسهساڒ
ستاره اساراآساره
برگ ولگوه ڵگ
باران وارانوارون
برف ورفوه ر
آتش اوئیرآگر
خار تیل
دڒک
قاشق کمچیلوکه مچه
آبکش ریسبال آش پاڵن
دیگ تینچومچه 
گربه تیتاپشی
سگ اسپهگه ماڵ
جوجه تیغیژژوسێخ چوڵی،  ژژو
روباه تورهڒوا
داخل ناونوم
روز روش ڒوژ
اهن آسنآسن
کلید کلیل کلیل
افتادن کتکه تن
له شدن تمبیاتومێان
آمدن آمیهه تن
خوردن فاردشهواردن
ادرارکردن قژاچورانن
فرو ریختنرمبیاڒمێان


یا حق


|+| نوشته شده توسط پایار لک در شنبه دوازدهم تیر 1389  |
 مدارک دیگر درباره لک ها

     من نمی فهمم چرا وقتی کسی می گوید "لکی" بخشی از کردی است فکر می کنند که لک ها باید هویت خود را فراموش کنند!!! کردی لهجه های مختلفی دارد از کورمانج گرفته تا سوران و کلهری و لکی که همه هویت خود را دارند و در میراث در بودن یک زبان کهن مشترک هستند. چرا برخی از دوستان از نظرات مخالف خود می ترسند!! در ضمن این که نظر شخصی نیست یک منبع معتبر است اگر منبع ایرادی دارد بفرمایید. به جای فوش دادن به همدیگه دلیل بیاورید لطفا. البته برخی نشریات اینترنتی کذایی با تغییر و سوء استفاده از برخی منابع انگشت شمار  قصد ساختن هویت جعلی برای لک ها هستند و آنها را لر می دانند!! درباره این منابع هم صحبت خواهم کرد اگر عمری باشد.


پیروز باشید و به امید روشنگری و پرهیز از دشمنی


The Sharafnam̂a, or, The history of the Kurdish nation, 1597


Iran's diverse peoples: a reference sourcebook

 By Massoume Price


The Yaresan:

a sociolgoical, historical and religio-historical study of a Kurdish community



یا حق


|+| نوشته شده توسط پایار لک در سه شنبه هشتم تیر 1389  |
 نظر منابع معتبر درباره لک ها


The Encyclopaedia of Islam, Volume 5,

 By Sir H. A. R. Gibb







یا  حق

|+| نوشته شده توسط پایار لک در سه شنبه هشتم تیر 1389  |
 نظرات کاربران ویکی پدیا فارسی در باره مقاله زبان لکی در این سایت.



نظرات کاربران ویکیپدیا فارسی در باره مقاله زبان لکی در این سایت

و سوء استفاده از برخی منابع در لری دانستن لکی:


لکی حلقه میانی زبانهای کردی تبار و لری تبار

گویش لکی با گویشهای جنوبی زبان کردی به ویژه گویشهای سورانی و گورانی نزدیکی دارد و از دیدگاه زبانشناختی لکی حلقه میانی زبانهای کردی تبار و لری تبار به شمار میآید. زبان کردی و شاخه های متعدد آن از دیدگاه تحولات تاریخی زبانها و لهجه های ایرانی جزو زبانهای "شمال غربی" ایران محسوب میگردند.

گویش لکی در میان مردمان ساکن در جنوب نواحی کردنشین ایران (در قسمتهایی از کرمانشاه و ایلام) و نواحی سردسیر شمال و شمال غربی استان لرستان رایج است و هم اکنون انبوهی از مردمان این مناطق بدان تکلم میکنند. در کردستان عراق (جنوب کردستان) تعداد گویشوران لک بیشتر از ایران است.

حوزه گسترش گویش لکی به ترتیب از شمال شرق به شمال غرب عبارتند از: بخشهایی از شهرستان بروجرد. شهرستان سلسله یا الشتر در شمال. شهرستان دلفان یا نورآباد در شمال غرب. شهرهای صحنه، کنگاور، سنقر و دینور در استان کرمانشاه و بخشهایی از تویسرکان، نهاوند و اسدآباد در استان همدان.

البته برخی ادعا کرده اند که زبان لکی عضوی خارج از زبان کردی و لری میباشد. درتاریخهای گذشتگان از جمله تاریخ گزیده نوشته حمدالله مستوفی از الشتر به عنوان یکی از ایالات بزرگ کردستان یاد شده است.

زبان لکی در طول تاریخ وسعتی به مراتب بیشتر از امروزه را شامل میشده است، اما تا قبل از براندازی نظم تاریخی لرستان در زمان رضاشاه پهلوی تقریبا تمام طوایف لر کوچک (غیر از چند طایفه در خرم آباد، پلدختر و اندیمشک که به گویشهای لری خرم آبادی، پاپیونه و غیره... صحبت میکنند (که هرکدام از این گویشها نیز به نوبه خود واژگان لکی دارند) به لکی تکلم میکرده اند.



برای دیدن ادامه نظرات اینجا  را کلیک کنید



ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط پایار لک در دوشنبه سی و یکم خرداد 1389  |
  ویژگی های یک زبان مستقل!
 ویژگی های یک زبان مستقل!    

۱) مقدمه: 

      بدون شک هر زبان به دلایل سیاسی، جغرافیایی  و حتی اقتصادی از زبان های دیگر اثر می پذیرد. مثلا خیلی از واژگان فارسی از زبان عربی وام گرفته شده اند. در مورد لکی مسئله شدید تر است. چرا که به دلیل اینکه همه نشریات و رادیو تلوزیون های موجود به زبان فارسی هستند، خیلی از لغات لکی از فارسی گرفته شده اند.این لغات بیشتر لغات علمی، اقتصادی و سیاسی هستند که توست فرهنگستان زبان فارسی ایجاد شده اند. پس در مطالعات زبانی نمی توان اینگونه لغات را ملاک قرار داد. از طرف دیگر واژگانی که مردم "لک" با آنها سروکار دارند حفظ شده اند و تحت تاثیر قرار نگرفته اند. در ادامه واژگان و گرامر زبان لکی مورد بررسی قرار میگیرند، البته در این قسمت فقط به بررسی واژگان خواهم پرداخت و بررسی ساختار گرامری را به بعد موکول خواهم کرد. البته تفاوت آوایی بین فارسی و لکی هم قبل بررسی است و همه ما به تفاوت های آوایی دو زبان واقف هستیم.


۲) واژگان:

     هر زبان ویژگی های خاص خود را دارد و به این دلیل برخی لغات آن منحصر به فرهنگ خاص مردمانش است. مردمان لک در طول سالیان همواره با طبیعت اخت بوده اند و بخش عمده ای از فرهنگ "لک" با طبیعت یکی است. در هر صورت هدف ما بررسی واژگان امروزی زبان لکی است. اینکه فکر کنیم همه زبان ها از هم جدا هستند دور از واقعیت به نظر می رسد چون در هر صورت هر گروه از زبان های هم ریشه از لحاظ ریشه لغات و خیلی وقت ها حتی از لحاظ گرامری شباهت های زیادی با هم دارند. یکی از دوستانم که زبان شناس حرفه ای است می گفت که اسپانیایی زبان ها معمولا در فهمیدن زبان پرتقالی مشکل دارند ولی  پرتقالی ها، تقریبا اسپانیایی می فهمند! در جدول (۳) مقایسه ای بین چند لغت زبان هلندی و زبان انگلیسی را مشاهده می فرمایید. همینطور که مشاهده می فرمایید برخی لغات مخصوص زبان هلندی هستند ولی قسمت عمده از لغات خاص بین دو زبان مشترک است. در این جدول من هم لغات مشترک هم لغات متفاوت را آورده ام. در جدول های (۱) و (۲) برخی لغات لکی را که با فارسی مقایسه شده اند مشاهده می فرمایید.
    

فارسی Leki'(لکی)
هندوانهshomi'
تابherrazgoni', helau'e
گهواره  helu'rke'
نفس نفس زدن hinase'-berrke'
خستهsheket
قایم کردن  a-shardin
تاملsi'fa
نامزدdesgi'ron
رهگذرrre've'ar












                                                                   جدول (۱)

      شما می توانید این لغات را با لغات زبان و گویش های دیگر مقایسه کنید. البته متاسفانه به دلایلی که در مقدمه آورده شد خیلی از لغات تخصصی از بین رفته اند. و مجال پویایی از زبان لکی گرفته شده است. در بررسی هر زبان باید ساختار زبان و  این گونه لغات مورد بررسی قرار گیرند نه صرفا لغات وام گرفته شده از زبان های دیگر! به نظر می رسد زبان لکی اگر عرصه مجال داشته باشد قابلیت های فراوان یک زبان پویا را دارا است. به عنوان نمونه مثلا در واژه "صدا و سیما" نه "صدا" (ده نگ) و نه "سیما" (داوول) هیچ کدام لکی نیستند!! ولی ما با این لغت احساس بیگانگی نمی کنیم ولی با واژه "ده نگ و داوول" احساس بیگانگی می کنیم!!! در حالی که ما "زه ر  داوول" (زرد سیما) را به معنی زنبور  به کار می بریم!!    

                                                                                              
فارسیLeki'(لکی)
خیالی، راز گونهkes-mezon    

نبض

lirpe
گداhu'as-ker    
هواپیماballe'ne    
مشخص کردن، نامزد کردنdi'ari'   
عادت کردنhu'kare bi'n       
شناmele   
همراه با شک و گمانpeshoe'
سیما dau'ill  













                                                                                          جدول (۲)



فارسی انگلیسیهلندی
دوستfriendvriend
کارworkwerk
سه   threedrie
دور farver
اجازه دادن letlaten
رفتن gogaan
هستندarezijn
خسته tierdmoe
هنوزyetnog






 





                                                                                                
                                                                                          جدول (۳)  
                                                                                               
  
منابع:

۱)
A Dialectometric View of Linguistic Gravity: John Nerbonne, Ilse van Gemert, and Wilbert Heeringa Alfa-informatica, University of Groningen

۲)
وبگاه مردمان قوم لک:

http://lakistan.persianblog.ir

یا حق
|+| نوشته شده توسط پایار لک در پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389  |
 تالار گفتگوی لکستان
با عضو شدن در تالار گفتگوی لکستان

 درباره
فرهنگ و زبان "لک"

می توانید گفتگو و "Chat" کنید:



http://lekistan.forums-free.com

|+| نوشته شده توسط پایار لک در دوشنبه دهم خرداد 1389  |
 
 
 
بالا